(English version: please see below)

Một ngày dữ liệu biến mất, tôi nhận ra điều quý nhất không nằm trong ổ cứng…
Bạn từng gặp trường hợp giống tôi không? Khi dữ liệu nguồn bao năm tích lũy, bỗng chốc biến mất trong tích tắc 🌩️🌩️🌩️
Tôi có hơn 11 năm làm nghề, mỗi ngày đều tiếp xúc với dữ liệu — đủ mọi hình thức: từ chữ đến số, từ file cứng đến file mềm.
Những ngày đầu lập nghiệp, tôi may mắn được Giám đốc tin tưởng, giao phụ trách cả Bộ phận Dữ liệu. Thời điểm đó, tầm nhìn của sếp đã vượt trước thời đại — chính là hiện tại, khi dữ liệu trở thành “nhiên liệu” cho tự động hóa và ra quyết định.
Nhưng điểm khó nhất khi ấy là: công ty chưa có dữ liệu số hoá.
Muốn làm được, tôi phải bắt đầu từ con số 0 — nhập liệu thủ công.
Mà hồ sơ lại chưa hề được sắp xếp hay quy chuẩn.
Thật ra, xuất phát điểm của tôi là con số âm.
Qua vài năm, tôi vừa sắp xếp, vừa cải tiến, làm mới, song song nhiều tác vụ. Việc lưu trữ hồ sơ và dữ liệu cũng dần đâu vào đó.
Với người làm dữ liệu, dữ liệu chính là tài sản vô giá. Tôi trân quý từng thứ mình góp nhặt trong quá trình làm nghề.
Thế nhưng có một ngày, toàn bộ dữ liệu mất hết chỉ trong tích tắc, vì một lỗi mù công nghệ. Cảm giác mất mát quá lớn khiến tôi quên luôn những gì mình từng có.
Tôi lặng im vài ngày… rồi dần hiểu ra:
Điều tôi trân quý vốn dĩ không phải là những dữ liệu nằm im ở đó, mà là những GIÁ TRỊ SỐNG MÃI từ quá trình làm dữ liệu và lưu giữ dữ liệu.
Hôm nay, đọc được những dòng chữ này trong một cuốn sách khiến tôi càng thấm thía hơn giá trị đó:
“Cuối cùng, nền tảng cho tất cả những thay đổi đó chính là sự thay đổi trong cách con người LƯU GIỮ TRI THỨC.
Eisenstein cho hay: “Trong số tất cả những yếu tố mới được tạo ra nhờ khả năng nhân bản của máy in, thì bảo tồn tri thức có lẽ là quan trọng nhất.”.
Giờ đây, con người lưu giữ thông tin bằng cách in chúng ra nhiều bản, phát hành khắp nơi thay vì giấu kín trong những thư viện bí mật.
“Quan niệm cho rằng dữ liệu giá trị nên được bảo tồn tốt nhất bằng cách công khai nó, thay vì giữ kín, hoàn toàn đi ngược lại truyền thống xưa nay… nhưng chính tư tưởng đó lại là trung tâm của khoa học hiện đại thời kỳ đầu và cả phong trào Khai sáng sau này.”
Trong kỷ nguyên AI, mọi thứ sẽ còn chuyển động nhanh hơn thế. Vậy làm sao chúng ta có thể lưu giữ khối lượng đầu ra khổng lồ ấy để nguồn tri thức đó vẫn sống và sáng mãi.
One day the data disappeared, I realized that the most precious thing was not in the hard drive…
Have you ever encountered a situation like mine? When years of source data accumulate, it suddenly disappears in an instant 🌩️🌩️🌩️
I’ve been in the profession for more than 11 years, exposing myself to data every day — in all its forms: from alphanumeric to numerical, from hard files to soft files.
In the early days of my career, I was fortunate to be trusted by the Director and assigned to be in charge of the Data Department. At that time, the boss’s vision was ahead of its time — it is now, when data becomes the “fuel” for automation and decision-making.
But the most difficult point at that time was: the company did not have digital data.
To do that, I had to start from zero — manual input.
But the records have never been arranged or standardized.
Actually, my starting point is a negative number.
Over the years, I have both arranged, improved, refreshed, and parallelized many tasks. The storage of records and data is also gradually disappearing.
For data makers, data is an invaluable asset. I cherish every thing I collect in the process of doing my job.
But one day, all the data was lost in an instant, because of a technological blindness. The feeling of loss was so great that I forgot what I used to have.
I was silent for a few days… then gradually understood:
What I cherish is not the data that lies dormant there, but the VALUES that live forever from the process of making data and storing data.
Today, reading these words in a book makes me even more poignant than that value:
“Ultimately, the foundation for all of these changes is a change in the way people STORE KNOWLEDGE.
Eisenstein said: “Of all the new elements created by the printer’s cloning capabilities, the preservation of knowledge is probably the most important.”
Now, humans preserve information by printing it in multiple copies, distributing it everywhere instead of hiding it in secret libraries.
“The notion that valuable data should be best preserved by making it public, rather than keeping it private, is completely contrary to ancient tradition… but it was that very thought that was at the center of early modern science and the later Enlightenment movement.”
In the AI era, things will move even faster than that. So how can we preserve that huge volume of output so that that knowledge is still alive and bright.

